امروزه ورزش در حوزه هاي مختلف اقتصادي ، اجتماعي ، بهداشتي و سياسي و در قالب انواع رشته هاي فردي و گروهي توسعه يافته است. روند سريع صنعتي شدن در دهه هاي اخير بر ورزش تأثير عميقي داشته و موجب گسترش رشته هاي ورزشي گرديده است. در دنياي امروز ، بخش عمده اي از درآمدهاي حاصل از توليد كالاها و خدمات به ويژه بخش گردشگري وابسته به ورزش است. ضمن اينكه ورزش تأثير بسزايي در تعامل فرهنگي جوامع و آشنايي ملل مختلف با يكديگر دارد.
طي چند سال اخير، ورزش استان در ابعاد مختلف قهرماني و توسعه اماكن ورزشي گام هاي ارزنده اي برداشته، اما ورزش همگاني به ويژه ورزش دانش آموزي رشد چنداني نداشته است. ورزش استان در حال حاضر با دو مشكل اساسي مواجه است.
- ضعف فرهنگ ورزشي .
- كمبود امكانات فيزيكي و سرمايه اي، به علت كمبود شديد اماكن سرپوشيده ورزشي تنها بخش محدودي از جمعيت زنان امكان انجام فعاليت هاي سازمان يافته ورزشي را دارند. پايين بودن سهم و كيفيت ورزش همگاني در استان و تعدد پروژه هاي ورزشي نيمه تمام و در دست اجرا از ديگر مشكلات ورزشي استان محسوب مي شوند.
وضعيت بخش
در سال 1383 ، اماكن ورزشي روباز استان نسبت به سال قبل با توجه به اجراي طرح بزرگ فجر 25، حدود 75 درصد رشد يافته است. اما اماكن ورزشي سرپوشيده استان نسبت به سال قبل از رشد اندكي برخوردار بوده و از 230 مكان به 231 مكان افزايش يافته است. كمبود اماكن سرپوشيده ورزشي در سطح استان از معضلات مهم بخش تربيت بدني به ويژه در بخش ورزش بانوان ميباشد. جمعيت ورزشكاران حرفه اي در سال 1383 نسبت به سال قبل حدود 7/14 درصد افزايش يافته كه رشد 2/16 درصدي ورزشكاران حرفه اي زن نسبت به رشد 7/12 درصدي ورزشكاران حرفه اي مرد در استان قابل توجه مي باشد. حضور گسترده زنان در عرصه هاي ورزشي و سلامت جسماني از تغييرات مهم و مثبت اجتماعي استان محسوب ميشود .
در سال 1383 ، تعداد مربيان ورزشي 6/54 درصد نسبت به سال قبل افزايش يافته است. تعداد مربيان مرد حدود 7/94 درصد و تعداد مربيان زن 5/26 درصد افزايش يافته است. افزايش تعداد مربيان مرد ناشي از رشد كلاس هاي آموزش مربيگري و افزايش تعداد مربيان زن از 2144 مربي در سال 1382 به 2712 مربي در سال 1383 نشان دهنده علاقه مندي اين گروه به فعاليت هاي ورزشي ميباشد. با توجه به تأثيرات بسيار زيادي كه ورزش درتعامل فرهنگي جوامع و آشنايي ملل مختلف و افزايش سلامت جسماني و روحي و رواني دارد ، حضور زنان در فعاليت هاي اجتماعي ، فرهنگي و ورزشي در سال هاي آينده گسترده تر ميگردد. بنابراين توجه به نيازهاي اين گروه بايد در دستور كار متوليان امر ورزش در استان قرار گيرد.
تعداد داوران ورزشي استان در سال 1383 نسبت به سال قبل 2/7 درصد افزايش يافته است. همچنين تعداد مسابقات كشوري و بين المللي از 225 مسابقه به 307 مسابقه رسيده كه بيانگر حضور گسترده ورزشكاران استان در مسابقات داخلي و بين المللي است.
ورزش دانش آموزي در سطح استان همگام با ورزش حرفه اي رشد نداشته ومتغيرهاي مربوط به آن تنها در يك مورد با رشد مثبت و در بيشتر موارد داراي رشد منفي بوده است ، در حالي كه تعداد كانون ورزشي مدارس در سال 1383 نسبت به سال قبل با رشد بسيار بالايي حدود 4/115 درصد برخوردار بوده ولي تعداد اعضاي ورزشي مدارس 5/2 درصد و تعداد دانش آموزان عضو گروه كوه پيمايي حدود 3/36 درصد نسبت به سال قبل كاهش يافته است. با توجه به اهميت ورزش مدارس در تربيت انسان هاي سالم در اجتماع بايد به ورزش دانش آموزي در استان توجه ويژهاي گردد و ضمن افزايش اعتبارات اين بخش، مديريت آن نيز مورد بازبيني قرار گيرد.
تعداد ناجيان غريق سال 1383 نسبت به سال قبل با رشد منفي 4/24 درصدي مواجه بوده است . امّا با توجه به علاقه گسترده مردم بومي وگردشگران به استفاده از دريا لازم است كه با افزايش تعداد ناجيان غريق ، در مديريت طرح هاي سالم سازي دريا تلفات انساني ناشي از سوانح دريايي را كاهش داد.
عملكرد بخش تربيت بدني طي برنامه سوم توسعه
تعداد اماكن ورزشي سرپوشيده استان از 188 مكان در سال 1379 به 231 مكان در سال 1383 افزايش يافته است . متوسط نرخ رشد اماكن سرپوشيده ورزشي در استان 2/5 درصد و اماكن روباز ورزشي 2/42 درصد بوده كه رشد پايين اماكن سرپوشيده ورزشي به جهت سرمايهبر بودن آن است. طي اين دوره متوسط نرخ رشد ورزشكاران حرفهاي زن 2/6 درصد بيشتر از ورزشكاران حرفهاي مرد بوده است. از اين رو مي بايست با ايجاد و راه اندازي تأسيسات و تجهيزاتي متناسب با فعاليت ورزشي بانوان ، زمينه حضور آنان را در عرصه هاي ورزشي فراهم نمود. نقش زنان به عنوان مادران و پرورش دهندگان نسل آينده در تربيت و سلامت جامعه انكار ناپذير است .
در اين دوره ، ورزش دانش آموزي استان تقريباً متناسب با ورزش قهرماني و حرفه اي استان رشد يافته است. به دليل اينكه ورزش دانش آموزي نقش مهمي در تأمين سلامت جسم و روان دانش آموزان به عنوان سازندگان آينده كشور و استان دارد ، بنابراين مسئولين محترم استان بايد عنايت ويژهايي به اين امر داشته باشند . زيرا غفلت از اين مهم ضمن افزايش كجرويها و ناهنجاريهاي اجتماعي ،كاهش تعداد قهرمانان و مدال آوران استان را در سالهاي آتي در پي خواهد داشت .
وضعيت برخي از امكانات و فعاليت هاي بخش تربيت بدني مازندران
|
عنوان
|
1382
|
1383
|
درصد
تغييرات
|
|
تعداد اماكن ورزشي و باشگاه ها
|
سرپوشيده
|
230
|
231
|
4/0
|
|
روباز
|
220
|
385
|
0/75
|
|
جمع
|
450
|
616
|
9/36
|
|
تعداد ورزشكاران
حرفه اي
|
مرد
|
52568
|
59230
|
7/12
|
|
زن
|
19382
|
22521
|
2/16
|
|
جمع
|
71250
|
81751
|
7/14
|
|
تعداد مربيان
ورزشي
|
مرد
|
1500
|
2920
|
7/94
|
|
زن
|
2144
|
2712
|
5/26
|
|
جمع
|
3644
|
5632
|
6/54
|
|
تعداد داوران
ورزشي
|
مرد
|
1746
|
1819
|
2/4
|
|
زن
|
390
|
470
|
5/20
|
|
جمع
|
2136
|
2289
|
2/7
|
|
تعداد مسابقات داخلي و خارجي(كشوري و بينالمللي)
|
225
|
307
|
4/36
|
|
تعداد مدال هاي كسب شده
|
1061
|
1303
|
8/22
|
|
تعداد ناجي غريق
|
1124
|
850
|
4/24-
|
|
تعداد معلم ورزشي
|
1717
|
1417
|
5/17-
|
|
تعداد كانون ورزشي مدارس
|
807
|
1738
|
4/115
|
|
تعداد اعضاي ورزشي مدارس
|
56918
|
55473
|
54/2-
|
|
تعداد دانش آموزان عضو گروه كوهپيمايي
|
69183
|
44047
|
3/36-
|
مأخذ : 1– اداره كل تربيت بدني استان مازندران.
2– سازمان آموزش و پرورش استان مازندران .
وضعيت برخي از متغيرهاي بخش تربيت بدني در برنامه سوم توسعه
|
عنوان
|
1379
|
1380
|
1381
|
1382
|
1383
|
متوسط نرخ رشد
سالانه طي دوره
83-1379 (درصد)
|
|
تعداد اماكن ورزشي و باشگاه ها
|
سرپوشيده
|
188
|
213
|
223
|
230
|
231
|
2/5
|
|
روباز
|
94
|
95
|
98
|
220
|
385
|
2/42
|
|
تعداد ورزشكاران حرفهاي
|
مرد
|
38081
|
36345
|
41876
|
52568
|
59230
|
6/11
|
|
زن
|
11655
|
10181
|
11015
|
19382
|
22521
|
8/17
|
|
تعدادكانون ورزشي مدارس
|
672
|
694
|
678
|
807
|
1738
|
8/26
|
|
تعداد اعضاي ورزشي مدارس
|
50422
|
53059
|
54275
|
56918
|
55473
|
4/2
|
مأخذ : 1- اداره كل تربيت بدني استان مازندران .
2- سازمان آموزش و پرورش استان مازندران .