جهت گيريهاي اصلي بخش بهداشت و درمان در استان شامل تأمين امكانات ارتقاء سلامت ، پيشگيري و ايمن سازي افراد جامعه در برابر بيماريهاي واگيردار ، بهداشت و سالمسازي محيط زيست ، بهداشت خانواده و مدارس ، مبارزه با بيماريها و تأمين داروهاي اساسي و تغذيه ميباشد .
شاخص هاي بهداشتي
در سال 1383 ، شاخص ميزان مرگ و مير اطفال زير يك سال و زير پنج سال در نقاط شهري كاهش يافته است . اما در مناطق روستايي به ترتيب رشدي برابر با 2/4 و 6 درصد را نشان ميدهد . در سال 1383 ، واكسيناسيون كودكان زير يك سال بر عليه بيماريهاي قابل پيشگيري از رشدي حدود 1/0 درصد نسبت به سال قبل برخوردار بوده است .
تعداد خانه هاي بهداشت و مراكز بهداشتي روستايي در سال 1383 به ترتيب با افزايش 2 و 4 واحد نسبت به سال گذشته به 1178 و 182 واحد در استان رسيده و تعداد مراكز بهداشت شهري در سال 1383 نسبت به سال 1382 بدون تغيير بوده است . تعداد مراكز بهداشتي و درماني به ازاي هر ده هزار نفر جمعيت نسبت به سال 1382 كاهش يافته و علت اصلي آن افزايش جمعيت استان نسبت به افزايش بسيار كم تعداد مراكز ميباشد .
شاخص هاي درماني
در سطح ملي جهت گيري اصلي بخش بهداشت و درمان ، تربيت نيروهاي متخصص و كارآمد ، كنترل و ريشهكني بيماريها ، ايجاد نظام سطح بندي خدمات درماني ، ايجاد و راهاندازي بخشهاي تخصصي و فوق تخصصي در مراكز درماني و تجهيز اين بخش ها براساس آخرين فناوري جهاني بوده و بر همين اساس نيز سياست ها و خط مشيهاي استاني شبكه بهداشت و درمان تدوين و اجرا ميگردد .
تعداد بيمارستان هاي استان در سال 1383 ، 34 باب با 3923 تخت فعال بوده كه در مقايسه با سال قبل يك باب كاسته و به تعداد تخت هاي فعال 201 تخت افزوده شده است. بيمارستان خصوصي مازيار در شهرستان بابل در اين سال تعطيل شده است .
از كل بيمارستانهاي استان ، 6 بيمارستان با 496 تخت به بخش خصوصي و 3 بيمارستان با 330 تخت به سازمان تأمين اجتماعي اختصاص داشته اند . نسبت تخت فعال بيمارستاني براي هر هزار نفر جمعيت برابر با 28/1 تخت ميباشد .
تعداد كل پزشكان عمومي ، متخصص و دندانپزشك در استان 3305 نفر بود. از اين تعداد 50 درصد پزشك عمومي ، 33 درصد پزشك متخصص و 17 درصد دندانپزشك بودهاند كه به ازاي هزار نفر جمعيت به ترتيب 573/0 نفر پزشك عمومي ، 374/0 نفر پزشك متخصص و 19/0 نفر دندانپزشك وجود داشته است .
در سال 1383 ، تعداد پرستار و ماما 2378 نفر بوده و نسبت به سال قبل 5/2 درصد رشد داشته ، امّا تعداد پيراپزشكان با كاهش 5/8 درصدي به 5800 نفر رسيد . همچنين در اين سال تعداد داروخانه ها و آزمايشگاه هاي استان به ترتيب رشدي برابر با 29 و 12 درصد داشته و تعداد آنها نيز به 392 و 251 واحد در سطح استان رسيده است . امّا تعداد مراكز راديولوژي و فيزيوتراپي به ترتيب 8 و 16 واحد در سال 1383 كاهش يافته است . بر اين اساس در استان براي هر 7403 نفر جمعيت يك داروخانه ، براي هر 11562 نفر جمعيت يك آزمايشگاه تشخيص طبي ، براي هر 35828 نفر جمعيت يك مركز راديولوژي و براي هر 26383 نفر جمعيت يك مركز فيزيو تراپي وجود دارد .
وضعيت شاخص هاي بهداشتي استان
|
عنوان
|
1382
|
1383
|
درصد تغييرات
|
|
ميزان مرگ و ميركودكان زير يك سال در هر1000 تولد زنده (شهري)
|
4/10
|
3/9
|
5/10-
|
|
ميزان مرگ و ميركودكان زير يك سال در هر1000تولد زنده (روستايي)
|
4/16
|
1/17
|
2/4
|
|
ميزان مرگ و ميركودكان زير پنج سال در هر 1000 تولد زنده (شهري)
|
8/12
|
1/11
|
2/13-
|
|
ميزان مرگ و ميركودكان زير پنج سال در هر1000 تولد زنده (روستايي)
|
4/19
|
55/20
|
6
|
|
ميزان پوشش واكسيناسيون كودكان زير يك سال (درصد)
|
8/99
|
9/99
|
1/0
|
|
تعداد خانه بهداشت فعال
|
1176
|
1178
|
1/0
|
|
تعداد مراكز بهداشتي و درماني شهري
|
105
|
105
|
0
|
|
تعداد مراكز بهداشتي و درماني روستايي
|
178
|
182
|
2/2
|
|
تعداد مراكز بهداشتي و درماني به هر ده هزار نفر جمعيت
|
05/1
|
99/0
|
7/5-
|
|
درصد روستاهاي بهره مند از شبكه آب
|
8/60
|
62
|
2
|
مأخذ : 1- دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي ، درماني مازندران .
2- دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي ، درماني بابل .
3- سازمان مديريت و برنامه ريزي استان ، آمار نامه سال 1383.
عملكرد فصل بهداشت و درمان در برنامه سوم توسعه
در برنامه سوم توسعه استان براي فصل بهداشت و درمان شاخص هايي در نظر گرفته شده بود كه تحقق برخي از آنها كه بر عهده بخش خصوصي بوده در پايان برنامه به تحقق نرسيدهاند . از جمله اين شاخصها مي توان به شاخص تعداد كل تخت بيمارستان خصوصي ، جمعيت به كل آزمايشگاه ، جمعيت به مراكز راديولوژي و جمعيت به مراكز فيزيوتراپي را نام برد كه درصد تحقق آنها در سال 1383 به ترتيب 6/82 ، 8/80 ، 4/56 و 9/88 درصد ميباشد . همچنين تعداد كل تخت هاي بيمارستاني دولتي با 3427 تخت در سال 83 با توجه به هدف 3810 تخت در اين سال حدود 9/89 درصد تحقق يافته است . در ميان شاخص هاي درماني برنامه سوم ، شاخص هاي جمعيت به داروخانه و تعداد پايگاه هاي اورژانس شهري در سال 83 به تحقق كامل رسيده اند .
شاخص هاي مهم بهداشتي مانند ميزان مرگ و مير اطفال زير يكسال و پنج سال در هر هزار تولد زنده و مادران باردار در هر صد هزار تولد زنده به ترتيب درصد تحققي برابر با 140 ، 150 و 173 درصد در سال 83 نسبت به هدف برنامه داشته است .
ميزان پوشش واكسيناسيون كودكان زير يكسال ( كه تا پايان يك سالگي 4 واكسن خود را كامل دريافت نموده اند ) و پوشش واكسيناسيون هپاتيت B نوبت سوم اين گروه به ترتيب 9/99 و 100 درصد رسيده كه بيشتر از هدف برنامه (95 درصد ) ميباشد.
وضعيت شاخصهاي خدمات درماني در برنامه سوم توسعه
|
سال هاي برنامه
|
سال پايه
1378
|
نوع
شاخص
|
واحد متعارف
|
عنوان شاخص هدف
|
|
1381
|
1380
|
1379
|
|
3810
|
3810
|
3810
|
3810
|
هدف
|
تعداد
تخت
|
تعدادكل تخت بيمارستاني بخش دولتي
|
|
3781
|
3770
|
3693
|
3629
|
عملكرد
|
|
530
|
530
|
530
|
530
|
هدف
|
تعداد
تخت
|
تعدادكل تخت بيمارستاني بخش خصوصي
|
|
556
|
581
|
554
|
507
|
عملكرد
|
|
15
|
15
|
15
|
10
|
هدف
|
درصد
|
نسبت تخت بيمارستان تخصصي بهكلتختها
|
|
9
|
8/8
|
3/8
|
7/8
|
عملكرد
|
|
651
|
642
|
633
|
624
|
هدف
|
نفر
|
جمعيت به تخت بيمارستاني
|
|
650
|
640
|
647
|
655
|
عملكرد
|
|
11680
|
15578
|
15578
|
15578
|
هدف
|
نفر
|
جمعيت به كل آزمايشگاه
|
|
11489
|
14745
|
14724
|
--
|
عملكرد
|
|
8621
|
10346
|
10346
|
10346
|
هدف
|
نفر
|
جمعيت به داروخانه ها
|
|
8980
|
8929
|
8812
|
--
|
عملكرد
|
|
25285
|
28898
|
33715
|
40457
|
هدف
|
نفر
|
جمعيت به مراكز راديولوژي
|
|
37639
|
38165
|
39886
|
--
|
عملكرد
|
|
28323
|
31591
|
35713
|
41070
|
هدف
|
نفر
|
جمعيت به فيزيوتراپي
|
|
27275
|
30303
|
35323
|
--
|
عملكرد
|
|
21
|
19
|
15
|
12
|
هدف
|
تعداد
|
پايگاه اورژانس شهري
|
|
23
|
23
|
19
|
17
|
عملكرد
|
|
درصد تحقق عملكرد به هدف درسال 83
|
سال هاي برنامه
|
نوع
شاخص
|
واحد متعارف
|
عنوان شاخص هدف
|
|
1383
|
1382
|
|
9/89
|
3810
|
3810
|
هدف
|
تعداد
تخت
|
تعدادكل تخت بيمارستاني بخش دولتي
|
|
3427
|
3815
|
عملكرد
|
|
6/82
|
600
|
600
|
هدف
|
تعداد
تخت
|
تعدادكل تخت بيمارستاني بخش خصوصي
|
|
496
|
566
|
عملكرد
|
|
45
|
20
|
18
|
هدف
|
درصد
|
نسبت تختهاي بيمارستان تخصصي به كل تختها
|
|
9
|
9
|
عملكرد
|
|
89
|
658
|
649
|
هدف
|
نفر
|
جمعيت به تخت بيمارستاني
|
|
739
|
652
|
عملكرد
|
|
8/80
|
9346
|
10384
|
هدف
|
نفر
|
جمعيت به كل آزمايشگاه
|
|
11562
|
11430
|
عملكرد
|
|
8/104
|
7760
|
8168
|
هدف
|
نفر
|
جمعيت به داروخانه ها
|
|
7403
|
8663
|
عملكرد
|
|
4/56
|
20228
|
22476
|
هدف
|
نفر
|
جمعيت به مراكز راديولوژي
|
|
35828
|
37134
|
عملكرد
|
|
9/88
|
23468
|
25668
|
هدف
|
نفر
|
جمعيت به فيزيوتراپي
|
|
26383
|
26805
|
عملكرد
|
|
117
|
23
|
23
|
هدف
|
تعداد
|
پايگاه اورژانس شهري
|
|
27
|
25
|
عملكرد
|
مأخذ : همان .
وضعيت شاخصهاي خدمات بهداشتي روستايي در برنامه سوم توسعه
|
سال هاي برنامه
|
سال پايه
1378
|
نوع
شاخص
|
واحد متعارف
|
عنوان شاخص هدف
|
|
1381
|
1380
|
1379
|
|
8/24
|
2/25
|
6/25
|
26
|
هدف
|
در هزار تولد زنده
|
ميزان مرگ و مير اطفال زير يكسال
|
|
14
|
2/16
|
18
|
4/21
|
عملكرد
|
|
8/31
|
2/32
|
6/32
|
33
|
هدف
|
در هزار تولد زنده
|
ميزان مرگ و مير اطفال زير پنج سال
|
|
4/17
|
6/19
|
5/21
|
2/26
|
عملكرد
|
|
4/35
|
6/35
|
8/35
|
36
|
هدف
|
درصد هزار تولد زنده
|
ميزان مرگ و مير مادران باردار به علل عوارض حاملگي و زايمان
|
|
5/27
|
5/20
|
4/39
|
8/25
|
عملكرد
|
|
2/95
|
8/92
|
4/90
|
88
|
هدف
|
درصد
|
درصد دسترسي به مراقبت هاي اوليه بهداشتي از طريق شبكههاي دولتي بهداشتي در مناطق روستايي
|
|
1/97
|
9/96
|
3/96
|
85/94
|
عملكرد
|
|
>95
|
>95
|
>95
|
>95
|
هدف
|
درصد
|
ميزان پوشش واكسيناسيون ( درصد كودكان زير يكسال كه تا پايان يكسالگي4 واكسن خود را به طور كامل دريافت كرده اند)
|
|
8/99
|
8/99
|
8/99
|
8/99
|
عملكرد
|
|
>95
|
5/94
|
2/94
|
94
|
هدف
|
درصد
|
درصد پوشش واكسيناسيون هپاتيت B نوبت سوم كودكان زير يكسال
|
|
8/99
|
8/99
|
8/99
|
7/99
|
عملكرد
|
|
74
|
69
|
64
|
60
|
هدف
|
درصد
|
درصد دانشآموزان 18-6 ساله تحت پوشش خدمات بهداشتي
|
|
100
|
100
|
100
|
100
|
عملكرد
|
|
95
|
93
|
87
|
85
|
هدف
|
درصد
|
نسبت مراكز بهداشتي درماني روستايي داير به كل طرح شبكه
|
|
23/84
|
51/79
|
61/76
|
24/81
|
عملكرد
|
|
70
|
65
|
60
|
52
|
هدف
|
درصد
|
نسبت مراكز بهداشتي درماني روستايي ملكي به كل طرح شبكه
|
|
75/45
|
92/43
|
43
|
83/47
|
عملكرد
|
|
96
|
94
|
92
|
85
|
هدف
|
درصد
|
نسبت خانههاي بهداشتي داير به كل طرح شبكه
|
|
38/89
|
24/86
|
73/85
|
1/93
|
عملكرد
|
|
80
|
70
|
65
|
60
|
هدف
|
درصد
|
نسبت خانههاي بهداشتي ملكي به كل طرح شبكه
|
|
61/61
|
19/61
|
81/51
|
06/68
|
عملكرد
|
|
درصد تحقق عملكرد به هدف در سال 83
|
سالهاي برنامه
|
نوع شاخص
|
واحد
متعارف
|
عنوان شاخص هدف
|
|
1383
|
1382
|
|
3/140
|
24
|
4/24
|
هدف
|
در هزار تولدزنده
|
ميزان مرگ و مير اطفال زير يكسال
|
|
1/17
|
37/16
|
عملكرد
|
|
8/150
|
31
|
4/31
|
هدف
|
در هزار تولد زنده
|
ميزان مرگ و مير اطفال زير پنج سال
|
|
55/20
|
43/19
|
عملكرد
|
|
3/173
|
35
|
2/35
|
هدف
|
درصد هزار تولد زنده
|
ميزان مرگ و مير مادران باردار به علل عوارض حاملگي و زايمان
|
|
2/20
|
89/20
|
عملكرد
|
|
8/97
|
100
|
6/97
|
هدف
|
درصد
|
درصد دسترسي به مراقبت هاي اوليه بهداشتي از طريق شبكههاي دولتي بهداشتي در مناطق روستايي
|
|
8/97
|
34/97
|
عملكرد
|
|
1/105
|
>95
|
>95
|
هدف
|
درصد
|
ميزان پوشش واكسيناسيون ( درصد كودكان زير يكسال كه تا پايان يكسالگي4 واكسن خود را به طور كامل دريافت كرده اند)
|
|
9/99
|
9/99
|
عملكرد
|
|
2/105
|
>95
|
>95
|
هدف
|
درصد
|
درصد پوشش واكسيناسيون هپاتيت B نوبت سوم كودكان زير يكسال
|
|
100
|
9/99
|
عملكرد
|
|
125
|
80
|
79
|
هدف
|
درصد
|
درصد دانشآموزان 18-6 ساله تحت پوشش خدمات بهداشتي
|
|
100
|
100
|
عملكرد
|
|
8/86
|
99
|
97
|
هدف
|
درصد
|
نسبت مراكز بهداشتي درماني روستايي داير به كل طرح شبكه
|
|
86
|
74/84
|
عملكرد
|
|
5/71
|
90
|
80
|
هدف
|
درصد
|
نسبت مراكز بهداشتي درماني روستايي ملكي به كل طرح شبكه
|
|
3/64
|
07/56
|
عملكرد
|
|
90
|
100
|
98
|
هدف
|
درصد
|
نسبت خانههاي بهداشتي داير به كل طرح شبكه
|
|
90
|
83/89
|
عملكرد
|
|
5/86
|
95
|
88
|
هدف
|
درصد
|
نسبت خانههاي بهداشتي ملكي به كل طرح شبكه
|
|
2/82
|
85/72
|
عملكرد
|
مأخذ : پيشين .
عملكرد اعتبارات فصل بهداشت و درمان در مازندران
(ارقام به ميليون ريال )
|
متوسط نرخ رشد سالانه
|
جمع
كل
|
1383
|
1382
|
1381
|
1380
|
1379
|
عنوان برنامه
|
|
8/92
|
86183
|
51130
|
10020
|
10510
|
10820
|
3703
|
برنامه خدمات درماني
|
|
7/19
|
5/32875
|
7820
|
8957
|
5876
|
5/6407
|
3815
|
برنامه خدمات بهداشتي روستايي
|
|
--
|
3803
|
470
|
1223
|
1150
|
960
|
0
|
برنامه بهداشت محيط روستايي
|
|
--
|
1500
|
1500
|
--
|
--
|
--
|
--
|
خدمات بهداشتي
|
|
7/68
|
5/124361
|
60920
|
20200
|
17536
|
5/18187
|
7518
|
جمع كل *
|
*: رشد اعتبار در سال 1383 نسبت به سال 1382 به دليل استاني شدن اعتبارات طرحهاي بهبود استاندارد بيمارستانها و خدمات بهداشتي در سال 1383 ميباشد.
مأخذ: سازمان مديريت و برنامه ريزي مازندران .
تعداد تخت و بيمارستان هاي استان به تفكيك مالكيت
|
عنوان
|
1382
|
1383
|
|
كل :
تخت فعال
تعداد بيمارستان
|
3722
35
|
3923
34
|
|
سازمان تأمين اجتماعي :
تخت فعال
تعداد بيمارستان
|
362
3
|
330
3
|
|
بخش خصوصي :
تخت فعال
تعداد بيمارستان
|
618
7
|
496
6
|
|
وابسته به دانشگاه علوم پزشكي وخدمات بهداشتي و درماني:
تخت فعال
تعداد بيمارستان
|
2742
25
|
3097
25
|
مأخذ : 1- دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي ، درماني مازندران .
2- دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي ، درماني بابل .
وضعيت شاخص هاي درماني استان مازندران
|
عنوان
|
1382
|
1383
|
درصد
تغييرات
|
|
تعداد كل پزشك (عمومي – متخصص – دندانپزشك)
|
3184
|
3305
|
8/3
|
|
تعداد پزشك عمومي
|
1651
|
1664
|
8/0
|
|
تعداد پزشك متخصص
|
988
|
1088
|
1/10
|
|
تعداد دندانپزشك
|
545
|
553
|
4/1
|
|
تعداد بيمارستان و زايشگاه
|
35
|
35
|
0
|
|
تعداد تخت بيمارستان و زايشگاه (فعال)
|
3811
|
3952
|
7/3
|
|
تعداد پرستار و ماما
|
2319
|
2378
|
5/2
|
|
تعداد پيراپزشك
|
8830
|
5700
|
5/8-
|
|
نسبتپزشك(عمومي– متخصص– دندانپزشك) به هر هزار نفر جمعيت
|
11/1
|
12/1
|
9/0
|
|
نسبت پزشك عمومي به هر هزار نفر جمعيت
|
576/0
|
55/0
|
5/4-
|
|
نسبت پزشك متخصص به هر هزار نفر جمعيت
|
34/0
|
37/0
|
8/8
|
|
نسبت دندانپزشك به هر ده هزار نفر جمعيت
|
9/1
|
9/1
|
0
|
|
نسبت تخت بيمارستان به هر هزار نفر جمعيت
|
32/1
|
28/1
|
3-
|
|
نسبت پرستار و ماما به هر 25 تخت بيمارستان و زايشگاه
|
5/15
|
9/17
|
4/15
|
|
تعداد داروخانه
|
|
303
|
392
|
29
|
|
تعداد آزمايشگاه
|
|
224
|
251
|
12
|
|
تعداد راديو لوژي(پرتونگاري)
|
|
89
|
81
|
9-
|
|
تعداد فيزيوتراپي (توانبخشي)
|
|
126
|
110
|
6/12-
|
مأخذ : 1- سازمان مديريت و برنامه ريزي مازندران ، سالنامه آماري استان ، سال 1383.
2- دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي ، درماني مازندران .
3- دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي ، درماني بابل .