منابع عمومي استان ، بخشي از مصارف عمومي همچون اعتبارات هزينهاي و تملك داراييهاي استان را تأمين ميكند . افزايش منابع عمومي به رغم كاهش سهم استان از منابع ملي، موجب افزايش اعتبارات تملك ميگردد كه مقدار آن براساس نسبتي از منابع عمومي استان تعيين ميگردد . به عبارت ديگر بخش عمده اي از افزايش منابع به افزايش اعتبارات تملك استاني منجر خواهد شد .
مقايسه منابع عمومي استان در سال هاي 1382 و 1383 به تفكيك بخشهاي درآمدي منطبق بر نظام طبقه بندي آماري صندوق بين المللي پول (GFS) ، نشان ميدهد كه عملكرد سال 1383 نسبت به سال قبل 1/35 درصد رشد كرده و نسبت به رقم مصوب سال 1383 ، 8/125 درصد تحقق يافته است .
در بين بخش هاي مختلف ، درآمدهاي مالياتي با 2/68 درصد بيشترين و درآمدهاي حاصل از مالكيت دولت با 4/0 درصد كمترين سهم از منابع عمومي استان را در سال 1383 دارا ميباشد . درآمدهاي حاصل از خدمات و فروش كالا پس از درآمدهاي مالياتي با سهمي معادل 2/21 درصد ، دومين بخش مهم درآمدي استان به شمار ميرود .
عملكرد قابل توجه منابع استاني در اين سال ، ناشي از تلاش مالياتي استان به ويژه ماليات بر شركت ها با رشدي معادل 32 درصد بوده است . افزايش مناسب ماليات حقوق در مقايسه با رقم مصوب و وصولي ماليات سالانه املاك به رغم پيشبيني صفر سال 1383 كه از عدم وصولي در سال 1382 ناشي شده بود ؛ و همچنين عملكرد قابل توجه ماليات حق اشتراك تلفنهاي خودكار براساس سياست هاي كوتاه مدت دستگاه اجرايي مربوط ، از ديگر دلايل اين عملكرد مناسب به شمار ميرود . تغيير تعرفه هاي جرايم رانندگي داخل و خارج شهرها و واريز درآمدهاي مواد 75 ، 76 و 77 قانون وصول برخي از درآمدهاي دولت به حساب درآمدهاي استاني به رغم ملي بودن درآمدهاي حق بهرهبرداري از جنگل ها و مراتع در زمان پيشبيني منابع عمومي استان نيز از ديگر عوامل مؤثر در اين امر بودهاند .
سرانه درآمدهاي مالياتي و منابع عمومي در سال 1383 معادل به ترتيب 222 هزار ريال و 325 هزار ريال محاسبه شد كه در مقايسه با سال قبل 1/27 درصد و 3/33 درصد رشد داشته است.
منابع عمومي استان مازندران
(ميليون ريال)
|
عنوان
|
عملكرد 1382
|
عملكرد 1383
|
درصد تغييرات
|
|
درآمدهاي مالياتي استان
|
مالياتهاي مستقيم
|
ماليات بر شركتها
|
140149
|
184976
|
0/32
|
|
ماليات بر درآمد
|
230027
|
282388
|
8/22
|
|
ماليات بر ثروت
|
55007
|
70759
|
6/28
|
|
مالياتهاي
غير مستقيم
|
ماليات بر واردات
|
0
|
0
|
0/0
|
|
ماليات بر كالا و خدمات
|
74463
|
105907
|
2/42
|
|
جمع كل درآمدهاي مالياتي
|
499646
|
644030
|
9/28
|
|
درآمد حاصل از انحصارات و مالكيت دولت
|
4220
|
3905
|
5/7-
|
|
درآمدهاي حاصل از خدمات و فروش كالا
|
160161
|
199907
|
8/24
|
|
درآمد حاصل از جرايم و خسارات
|
11472
|
29305
|
4/155
|
|
حق بيمه و درآمدهاي متفرقه
|
15512
|
23451
|
2/51
|
|
واگذاري داراييهاي سرمايه اي
|
7338
|
43202
|
7/488
|
|
كل منابع عمومي استان
|
698349
|
943800
|
1/35
|
|
سرانه (ريال)
|
درآمدهاي مالياتي
|
174545
|
221916
|
1/27
|
|
منابع عمومي
|
243960
|
325209
|
3/33
|
مأخذ : سازمان امور اقتصادي و دارايي مازندران .
پيش بيني درآمدهاي عمومي استان در برنامه سوم ، طبق دستورالعمل و چارچوب تهيه و تنظيم برنامه سوم توسعه استان ، براساس 115 رديف مصوب و 127 رديف جديد پيشنهادي ملي به استاني انجام شده و به تصويب ستاد تلفيق برنامه سوم توسعه استان رسيد . در سال 1379 ، درآمد حاصل از رديف هاي مصوب استان مبلغ 376016 ميليون ريال ، رديف هاي پيشنهادي 91109 ميليون ريال و در مجموع ، درآمدهاي عمومي استان مبلغ 467125 ميليون ريال پيشبيني گرديد . دوره 83-1380 نيز پيشبيني رديفهاي مصوب به ترتيب 429359 ميليون ريال ، 493518 ميليون ريال ، 560440 ميليون ريال و 632695 ميليون ريال بوده كه مابقي آن در مقايسه با مقدار پيش بيني جدول 1-16 ، مربوط به رديفهاي پيشنهادي ملي به استاني ميباشد.
به رغم پيش بيني انجام شده براساس مجموع 242 رديف مصوب و پيشنهادي ، در اولين سال برنامه ، تعداد رديف هاي مصوب استاني تنها از 115 رديف به 125 و در سال 1380 به 166 رديف افزايش يافت كه بخش عمده اي از رديف هاي حذف شده مربوط به رديفهاي درآمدي با پيش بيني صفر بوده است . دوره 83-1381 نيز تعداد رديف هاي استاني نزديك 158 رديف بوده كه در طي اين سال ها از نظر ماهيت و تعداد با رديف هاي مندرج در پيشبينيها تغييراتي داشته است . صرف نظر از اين تغييرات ، با توجه به اينكه بسياري از رديف هاي درآمدي با وصولي قابل توجه ، در سرجمع درآمدهاي استاني حفظ گرديد ، عملكرد برنامه سوم نشان ميدهد كه 108 درصد از منابع عمومي استان محقق شده است . بيشترين ميزان تحقق در برنامه سوم مربوط به سال 1383 با 3/127 درصد و كمترين آن مربوط به سال 1381 با 2/97 درصد ميباشد . دليل عمده عدم تحقق منابع عمومي استان در اين سال ، حذف درآمد بند4 ماده 84 قانون وصول برخي از درآمدهاي دولت از سر جمع رديف هاي استاني بوده است .
منابع عمومي استان مازندران در برنامه سوم
(ميليون ريال)
|
عنوان
|
منابع عمومي استان
|
درصد تحقق
|
|
پيشبيني
|
عملكرد
|
|
1379
|
467125
|
457977
|
0/98
|
|
1380
|
526784
|
554918
|
3/105
|
|
1381
|
591499
|
575084
|
2/97
|
|
1382
|
664300
|
698349
|
1/105
|
|
1383
|
741628
|
943799
|
3/127
|
|
مجموع برنامه
|
2991336
|
3230127
|
0/108
|
براساس بخشنامه بودجه سالانه ، منابع عمومي استان هر سال جهت درج در لايحه بودجه ، با توجه به تغييرات تعداد و ماهيت رديف هاي استاني و تغيير در قوانين و مقررات مربوط ، مجدداًَ پيشبيني گرديد كه نسبت به پيشبيني ابتداي برنامه سوم متفاوت ميباشد و اختلاف پيشبيني برنامه و ارقام پيش بيني پنج سال برنامه مندرج در جداول شماره 1-16 و 1-17 ناشي از آن است .
در سال 1379 ، تحقق 4/123 درصدي عملكرد منابع عمومي استان نسبت به رقم مصوب، ناشي از تصويب درآمدها براساس رديف هاي مصوب سال 1378 و بدون لحاظ رديف هاي استاني پيشنهادي بوده در حاليكه در محاسبه ميزان عملكرد استان ها در پايان سال ، عملكرد برخي از رديف هاي پيشنهادي ملي به استاني نيز به عملكرد استاني اضافه شده است .
در برنامه سوم توسعه، تحقق درآمدهاي مالياتي نسبت به رقم پيشبيني و مصوب بالغ بر 106 درصد بوده است . امّا ميزان تحقق ساير بخش هاي درآمدي نشان دهنده چگونگي تلاش درآمدي و درستي پيشبيني انجام شده نميباشد . اصلاح نظام طبقه بندي درآمدهاي دولت در سال 1381 ، دوبخش درآمدهاي حاصل از جرايم و خسارات و واگذاري داراييهاي سرمايهاي را به بخش هاي منابع عمومي استاني اضافه كرد كه رديف هاي درآمدي با ماهيت مربوط از ساير بخشها به اين دو بخش منتقل شدند . از اين رو ، پيشبيني منابع عمومي سال 1381 استان كه در ميانه سال 1380 صورت گرفت ، براساس نظام قديم (چهاربخش) انجام شد . امّا ارقام مصوب سال 1381 و عملكرد سال 1380 منابع عمومي استان كه در سال 1381 تنظيم گرديد ، براساس نظام طبقه بندي GFS بوده است . جدول 1-17 وضعيت بخشهاي درآمدي استان را طي سالهاي برنامه منطبق برقانون و گزارشهاي استاني و ملي نشان ميدهد . به طور كلي و باتوجه به اين كه تغييرات فوق تأثيري بر جمع كل منابع عمومي استان نخواهد داشت ، ميزان تحقق عملكرد پنج ساله برنامه نسبت به رقم پيش بيني 4/112 درصد و نسبت به رقم مصوب 0/111 درصد قابل محاسبه ميباشد .
وضعيت منابع عمومي استان مازندران در برنامه سوم
(ميليون ريال)
|
عنوان
|
درآمدهاي
مالياتي
|
درآمدهاي
حاصل از
مالكيت دولت
|
درآمدهاي حاصل
از خدمات وفروش كالا
|
درآمدهاي حاصل از جرايم و خسارات
|
درآمدهاي متفرقه
|
واگذاري داراييهاي سرمايهاي
|
جمع كل
|
|
مجموع پيشبيني برنامه
|
1379
|
306121
|
3974
|
58090
|
--
|
7830
|
--
|
376015
|
|
1380
|
377230
|
29199
|
69349
|
--
|
13434
|
--
|
489212
|
|
1381
|
462580
|
34892
|
83006
|
--
|
13490
|
--
|
593968
|
|
1382
|
513710
|
3357
|
90821
|
13756
|
40840
|
2766
|
665250
|
|
1383
|
566725
|
5062
|
141479
|
12112
|
21463
|
3343
|
750184
|
|
جمعبرنامه
|
2226366
|
76484
|
442745
|
25868
|
97057
|
6109
|
2874629
|
|
مجموع مصوب
پنج سال برنامه
|
1379
|
306121
|
3974
|
52590
|
--
|
8514
|
--
|
371199
|
|
1380
|
377230
|
29199
|
69349
|
--
|
13434
|
--
|
489212
|
|
1381
|
460317
|
4310
|
108160
|
13230
|
12115
|
36995
|
635127
|
|
1382
|
513710
|
3357
|
90821
|
13756
|
40840
|
2766
|
665250
|
|
1383
|
566725
|
5062
|
141479
|
12112
|
21463
|
3343
|
750184
|
|
جمعبرنامه
|
2224103
|
45902
|
462399
|
39098
|
96366
|
43104
|
2910972
|
|
مجموع عملكرد
برنامه
|
1379
|
360222
|
26407
|
59111
|
--
|
12236
|
--
|
457976
|
|
1380
|
419343
|
3189
|
104007
|
10248
|
11397
|
6734
|
554918
|
|
1381
|
438997
|
3200
|
106566
|
10206
|
15874
|
240
|
575083
|
|
1382
|
499646
|
4220
|
160161
|
11472
|
15512
|
7338
|
698349
|
|
1383
|
644031
|
3905
|
199907
|
29305
|
23451
|
43201
|
943800
|
|
جمعبرنامه
|
2362239
|
40921
|
629752
|
61231
|
78470
|
57513
|
3230126
|
|
درصدتحقق عملكرد برنامه
|
نسبت به پيشبيني
|
10/106
|
50/53
|
24/142
|
71/236
|
85/80
|
45/941
|
37/112
|
|
نسبت به مصوب
|
21/106
|
15/89
|
19/136
|
61/156
|
43/81
|
43/133
|
96/110
|
مأخذ : 1- سازمان مديريت و برنامه ريزي مازندران .
2- سازمان امور اقتصادي و دارايي مازندران .